Algemene informatie
Gliomen
Wat is een glioom?
Gliomen zijn kwaadaardige hersentumoren. Ondanks aanvullende behandeling zal de tumor in de loop der tijd weer aangroeien. Er zijn wel behandelingen voor gliomen. Deze behandelingen moeten ervoor zorgen dat iemand met een glioom zo lang mogelijk kan leven, met zo min mogelijk klachten.
lees meerWat is een glioom?
Een glioom is een kwaadaardige hersentumor. Kwaadaardig betekent in dit geval dat het niet te genezen is. Een glioom is kanker van de hersenen.
Er zijn wel behandelingen voor gliomen. Deze behandelingen moeten ervoor zorgen dat iemand met een glioom zo lang mogelijk kan leven, met zo min mogelijk klachten. Deze behandelingen zijn een operatie, bestraling en chemotherapie.
Laaggradig en hooggradig
Niet alle gliomen zijn even kwaadaardig. De kwaadaardigheid van de tumor drukken we uit met ‘gradaties’. Er is een onderverdeling in laaggradige- en hooggradige gliomen:
- Laaggradig (graad 1+2). Deze tumoren groeien langzaam en ontstaan meestal bij mensen tussen de 20 en 40 jaar.
- Hooggradig (graad 3+4). Deze tumoren groeien snel en ontstaan meestal bij mensen boven de 40 of 50 jaar.
De graad 4 hersentumor komt het meeste voor. Deze tumor wordt een glioblastoom genoemd.
Eigenschappen van een glioom
Een glioom is een hersentumor die in het omliggende hersenweefsel ingroeit. De tumor is niet goed afgegrensd van zijn omgeving. Doordat de tumor ook rond het hersenweefsel zit, kunnen we de tumor nooit helemaal verwijderen tijdens een operatie. Ondanks aanvullende behandeling groeit de tumor na een tijdje weer.
Een glioom zorgt niet voor uitzaaiingen naar andere organen in het lichaam.
In Nederland wordt er jaarlijks bij ongeveer 1000 mensen een glioom vastgesteld. Over de oorzaak van het krijgen van een glioom is niets bekend.
Gliomen zijn niet erfelijk. Heel soms komt een glioom bij een (meestal al bekende) erfelijke aandoening voor.
Diagnosefase
Diagnose-onderzoek
Over de diagnosefase bij gliomen
Als er bij u de verdenking is op een hersentumor, heeft u vaak een eerste gesprek bij een neuroloog in het ziekenhuis. In dit eerste gesprek wordt gesproken over de klachten die u heeft.
lees meerOver de diagnosefase bij gliomen
Als er bij u de verdenking is op een hersentumor, heeft u vaak een eerste gesprek bij een neuroloog in het ziekenhuis. In dit eerste gesprek wordt gesproken over de klachten die u heeft. De neuroloog krijgt zo een indruk van enkele belangrijke hersenfuncties, zoals het denken, geheugen, spraak- en taalvermogen.
Tijdens de afspraak volgt een lichamelijk onderzoek waarbij onder andere uw kracht, gevoel, coördinatie en reflexen worden onderzocht.
MRI of CT-scan
Bij een verdenking op een hersentumor laat de neuroloog een MRI of CT-scan van de hersenen maken. Deze scan geeft vaak al veel informatie over een mogelijke diagnose.
Weefselonderzoek
Voor de definitieve diagnose is een scan niet voldoende. Hiervoor is weefsel uit de tumor nodig om onder de microscoop te onderzoeken.
Gespreksonderwerpen
- Operatie en opnameduur (indien van toepassing)
- Werking en bijwerking van medicijnen
- Epileptische aanvallen
- Lichamelijke en geestelijke klachten
- Vragen of problemen op sociaal en emotioneel gebied
- Behandelmogelijkheden
- Planning van afspraken
- Verwijzing naar andere zorgverleners
- Informatie over patiëntenverenigingen
CT-scan
CT betekent computer tomografie. Met een CT-scan kan een arts goed zien hoe organen, weefsels en andere delen van het lichaam eruitzien.
naar pagina
MRI-scan
Met een MRI-scan kunnen we de binnenkant van uw lichaam bekijken en onderzoeken. MRI (Magnetic Resonance Imaging) maakt gebruik van een zeer sterke magneet en radiogolven.
naar paginaMultidisciplinair overleg (MDO)
Zorgverleners van de ziekenhuizen uit het netwerk komen wekelijks samen tijdens het MDO Neuro-oncologie. Het team bespreekt patiënten uit de gehele regio met uiteenlopende neuro-oncologische problemen en stelt een behandeladvies op.
lees meerMultidisciplinair overleg (MDO)
Zorgverleners van de ziekenhuizen uit het netwerk komen wekelijks samen tijdens het MDO Neuro-oncologie. Het team bespreekt patiënten uit de gehele regio met uiteenlopende neuro-oncologische problemen en stelt een behandeladvies op. Het team bespreekt in welk ziekenhuis de behandeling het beste kan plaatsvinden.
De behandelend specialist bespreekt het behandeladvies met de patiënt en zijn of haar familie. Gaat de patiënt akkoord met het behandelplan, dan wordt de behandeling verder met u voorbereid.
U bent als patiënt niet aanwezig bij dit MDO.

Samen beslissen
Een operatie, medicijnen of toch liever nog even wachten? Doorbehandelen of stoppen? Vaak zijn er meerdere opties, maar welke past het beste bij u?
naar paginaOperaties
Operaties bij gliomen
Weefselonderzoek (biopt)
Om de diagnose te stellen zal er een biopt van de tumor worden genomen. Dat doen we om de precieze aard en graad van de tumor vast te stellen. Hierna kan een eventuele behandeling worden gestart. De patholoog bekijkt hiervoor het tumorweefsel onder de microscoop.
lees meerWeefselonderzoek (biopt)
De neurochirurg boort een gaatje in de schedel. Via deze opening voert de chirurg het biopt uit. Als de operatie klaar is, wordt het gaatje weer dichtgemaakt in de schedel.
Door middel van de neuronavigatie MRI die u de dag voor de operatie heeft gehad, kan de neurochirurg precies zien waar het afwijkende weefsel zit. Hij kan zo dus heel nauwkeurig een stukje van het weefsel wegnemen.
Het afwijkende weefsel dat door de neurochirurg is afgenomen wordt door de patholoog onderzocht. De uitslag is na 1 of 2 weken bekend. Het kan ook zijn dat een laboratorium in Utrecht een deel van dit onderzoek doet. Bepaalde onderzoeken kunnen namelijk alleen maar daar plaatsvinden. Dan kan het zijn dat de uitslag van het weefsel nog 1 of 2 weken langer op zich laat wachten.
Verwijdering hersentumor
Bij een hersentumoroperatie verwijdert de neurochirurg via een opening in uw schedel (een deel van) de hersentumor. De neurochirurg is een arts die is gespecialiseerd in aandoeningen aan de hersenen.
lees meerVerwijdering hersentumor
Het verwijderen van een hersentumor of een deel van de tumor kan om de volgende redenen plaatsvinden:
- Om de diagnose te stellen:
De precieze aard en graad van de tumor is nodig om een eventuele behandeling te starten. De patholoog bekijkt hiervoor het tumorweefsel onder de microscoop. Het kan ook zijn dat een laboratorium in Utrecht een deel van dit onderzoek doet. Bepaalde onderzoeken kunnen namelijk alleen maar daar plaatsvinden. - Als onderdeel van de behandeling:
- Om lichamelijke/neurologische klachten te verminderen
De klachten worden voor een deel veroorzaakt door groei in de hersenen (infiltratie) en voor een deel door verdringing van de hersenen (massawerking/druk). Het verwijderen van (een deel van) de tumor zorgt er bijna meteen voor dat de hersenen minder in de verdringing komen. Uw klachten zullen snel minder worden. - Behandeling van de tumor
Bij de meeste hersentumoren verwijdert de neurochirurg zo veel mogelijk tumorweefsel.
- Om lichamelijke/neurologische klachten te verminderen
De operatie
De neurochirurg maakt een luikje in uw schedel. Via deze opening voert de chirurg de operatie uit. Als de operatie klaar is, wordt het luikje weer teruggeplaatst in de schedel. Als de neurochirurg het weefsel op een veilige manier weg kan nemen, dan probeert hij of zij gelijk zo veel mogelijk tumorweefsel weg te halen. De ingreep is dan ook meteen een behandeling.
Tijdens een operatie worden verschillende technieken gebruikt om de operatie zo veilig mogelijk te kunnen uitvoeren. Hersentumoren worden altijd met hulp van een microscoop geopereerd. Ook wordt bijna altijd gebruik gemaakt van neuronavigatie om de plaats van de tumor precies te bepalen.
Soms is het nodig om bepaalde functies tijdens de operatie te testen. Dit kan meestal onder algehele narcose, maar soms (bijvoorbeeld voor spraaktestjes) is het nodig om u wakker te maken tijdens de operatie. Dit soort specifieke zaken worden altijd van tevoren met u besproken.
Na de operatie
Hoe de operatie gaat en wat de eventuele gevolgen zijn, hangt af van de plaats en de grootte van de tumor. De verwijderde tumor wordt door de patholoog onderzocht. De uitslag is na 1 of 2 weken bekend.
Wakkere chirurgie
Soms is het nodig om bepaalde functies tijdens de operatie te testen. Dit kan meestal onder algehele narcose, maar soms (bijvoorbeeld voor spraaktestjes) is het nodig om u wakker te maken tijdens de operatie.
lees meerBehandelfase
Behandelingen
Laaggradig gliomen
-
Niet alle gliomen zijn even kwaadaardig. De kwaad--aardigheid van de tumor drukken we uit met ‘gradaties’.
lees meer
Laaggradig gliomen
Laaggradig (graad 1+2)
Deze tumoren groeien langzaam en ontstaan meestal bij mensen tussen de 20 en 40 jaar.
Voor behandeling van laaggradige gliomen wordt vaak radiotherapie gevolgd door chemotherapie gegeven. Het doel van deze behandeling is het stoppen van de groei van de tumor.
-
De PCV chemotherapie is specifiek bedoeld voor de behandeling van hersentumoren. Het doel van deze chemotherapie is het stoppen van de groei van de tumor.
-
Temozolomide is een medicijn (chemotherapie) dat de celdeling van tumorcellen remt.
naar pagina -
Radiotherapie behandelt kanker door bestraling. Radiotherapie doodt kankercellen of remt hun groei.
naar pagina
Hooggradig gliomen
-
Niet alle gliomen zijn even kwaadaardig. De kwaad-aardigheid van de tumor drukken we uit met ‘gradaties’.
lees meer
Hooggradig gliomen
Hooggradig (graad 3+4)
Deze tumoren groeien snel en ontstaan meestal bij mensen boven de 40 of 50 jaar.
Bij patiënten met een kwaadaardige hersentumor (glioblastoom) kiezen we voor een gecombineerde behandeling van radiotherapie en chemotherapie.
-
Bij patiënten met een kwaadaardige hersentumor (glioblastoom) kiezen we voor een gecombineerde behandeling van radiotherapie en chemotherapie. (pagina uitwerken?)
Nazorgfase
bij gliomen
Nazorg
Als de behandeling voor het glioom is afgerond blijft u bij de neuroloog en de verpleegkundig specialist onder controle. U krijgt ook geregeld een MRI scan. Deze controles zijn bedoeld om:
- het herstel te volgen;
- te controleren of de kanker niet is teruggekeerd;
- eventuele bijwerkingen van de behandeling te monitoren en te behandelen.
De controles zijn:
- voor laaggradig gliomen meestal iedere 6 maanden;
- voor hooggradig gliomen meestal iedere 3 maanden.