Zorgpad gliomen

Multidisciplinair overleg (MDO)

Multidisciplinair team

De meeste patiënten met (verdenking op) kanker krijgen bij onderzoek en behandeling te maken met meerdere afdelingen en specialismen. Bij elke patiënt werkt een team van verschillende zorgverleners en deskundigen samen. Dit wordt een multi­disciplinair team genoemd. De samenstelling van een multi­disciplinair team verschilt per soort kanker. 

Wat is een MDO?

Een MDO is een overleg van het multi­disciplinair team (van een bepaalde soort kanker). Een MDO wordt ook wel een patiënten­bespreking genoemd. Nadat de onderzoeken (bijna) klaar zijn, kunt u besproken worden in een MDO. Na een eventuele operatie, bij de start van een nieuwe behandeling of wanneer er bijzondere problemen zijn, kan het team u opnieuw bespreken in een MDO.

Wat gebeurt er tijdens een MDO?

Tijdens het MDO bespreekt het team de uitslagen van de onderzoeken en stelt het een diagnose. Soms is hier nog extra onderzoek voor nodig. Het MDO geeft vervolgens een advies over de voor u beste behandeling. Hierbij wordt rekening gehouden met uw leeftijd, medische voorgeschiedenis, kenmerken van de kanker en, waar mogelijk, uw eventuele wensen. Soms bespreekt het team ook in welk ziekenhuis de behandeling het beste plaats kan vinden. 

U bent zelf niet aanwezig bij het MDO. Het is een medisch overleg waarin meerdere patiënten worden besproken. Bij uw eerste afspraak na het MDO bespreekt uw zorg­verlener het advies uit het MDO met u. Samen kiest u vervolgens welke behandeling het beste bij u past. Soms is niet behandelen ook een mogelijkheid. 

Van het MDO wordt een verslag gemaakt. Dit verslag komt in uw medisch dossier. Ook uw huisarts wordt hierover geïnformeerd.

Lokaal en regionaal MDO

Er zijn lokale en regionale MDO’s. Een lokaal MDO is een overleg met zorgverleners uit uw eigen ziekenhuis.

Een regionaal MDO is een overleg met zorgverleners uit meerdere ziekenhuizen in de regio. Dit overleg gebeurt vaak via een videoverbinding. Bij een regionaal MDO doen vaak ook zorg­verleners van een gespecialiseerd centrum mee. Dit kan een topklinisch ziekenhuis of universitair medisch centrum zijn.

Afhankelijk van uw situatie wordt u besproken in een lokaal MDO, een regionaal MDO of in beide overleggen. Als u een zeer zeldzame aandoening heeft, dan kan het zijn dat uw zorgverlener ook met ziekenhuizen buiten de regio overlegd.

Wanneer u in een regionaal MDO wordt besproken, worden in uw belang uw medische gegevens gedeeld met andere ziekenhuizen. Als dit bij u het geval is, bespreekt uw zorg­verlener dit van tevoren met u. Op de pagina Samenwerking in de regio: wat betekent dat voor u als patiënt? leest u hier meer over.

Foto: Een lokaal MDO in Ziekenhuis Gelderse Vallei.

Weefselonderzoek (biopt)

De neuronavigatie MRI-scan wordt meestal de dag voor de operatie gemaakt. De neurochirurg bepaalt met behulp van deze scan de plaats op de schedel en maakt een sneetje in de behaarde hoofdhuid. Dan wordt een gaatje geboord in de schedel. Via deze opening neemt de neurochirurg het biopt (weefselmonster). Als de operatie klaar is wordt het wondje weer dichtgemaakt. Er kan een klein putje in de schedel voelbaar blijven.

Hoe lang duurt de operatie?

De operatie duurt meestal ongeveer 1 uur, de hele behandeling (inclusief narcose) ongeveer 2 uur. Er zijn (kleine) risico’s verbonden aan een biopt. Deze risico's zal de neurochirurg tevoren met u bespreken.

Het afwijkende weefsel dat door de neurochirurg is afgenomen wordt door de patholoog onderzocht. De uitslag is meestal na 2 tot 3 weken bekend. 

Verwijdering hersentumor (resectie)

Bij een hersentumoroperatie verwijdert de neurochirurg via een opening in uw schedel (een deel van) de hersentumor. 

Hoe verloopt de operatie?

De neuronavigatie MRI-scan wordt meestal de dag voor de operatie gemaakt. De neurochirurg bepaalt met behulp van deze scan de plaats op de schedel en maakt een snee in de behaarde hoofdhuid. Daarna wordt een luikje in uw schedel gemaakt. Via deze opening voert de chirurg, meestal onder de microscoop, de operatie uit. Als de operatie klaar is, wordt het luikje weer teruggeplaatst in de schedel en vastgezet met schroefjes en plaatjes die kunnen blijven zitten. Als de neurochirurg het weefsel op een veilige manier weg kan nemen, dan probeert hij of zij zo veel mogelijk tumorweefsel weg te halen. 

Het verwijderen van (een deel van) de tumor kan ervoor zorgen dat uw klachten minder worden. Maar er bestaan ook risico’s zoals verlies van functies, nabloeding, epilepsie of een infectie. De risico’s die bij u spelen bespreekt de neurochirurg vooraf met u op het spreekuur.

Na de operatie

Hoe de operatie gaat en wat de eventuele gevolgen zijn, hangt af van de plaats en de grootte van de tumor. De verwijderde tumor wordt door de patholoog onderzocht. De uitslag is meestal na 2 weken bekend.

Wakkere chirurgie

Als een tumor in de buurt zit van belangrijke hersengebieden, zoals het motorisch centrum (dat arm-, been- en aangezichtsbewegingen aanstuurt) en het spraakcentrum (dat begrip en taal aanstuurt), is het nodig de plaats van deze gebieden precies te bepalen. Soms kan dat alleen door u wakker te maken tijdens de operatie.

Dit heet een wakkere operatie. U bent dan tijdens een deel van de operatie wakker om bepaalde testjes uit te voeren. De neurochirurg en de neuropsycholoog bespreken dit vooraf uitgebreid met u. De neuropsycholoog oefent voor de operatie de testen met u en is ook tijdens de operatie aanwezig.

Door middel van een zwak elektrisch stroompje worden delen van de hersenen geprikkeld. Tijdens de wakkere operatie moet u opdrachten uitvoeren met uw gezicht, armen, handen, vingers en benen om de neurochirurg van informatie te voorzien. Soms moet u ook verschillende spraakoefeningen doen. Hiermee wordt de kans op schade aan belangrijke hersengebieden verkleind en kan er zoveel mogelijk van de hersentumor verwijderd worden.

Uitslaggesprek

Wanneer alle onderzoeken zijn afgerond volgt een gesprek met uw zorgverlener. Dit kan een arts en/of verpleegkundig specialist zijn. In dit gesprek krijgt u een volledig overzicht van uw medische situatie en worden de vervolgstappen samen met u bepaald. 

De belangrijkste onderwerpen die aan bod komen zijn:

• Uitslag van het beeldvormend onderzoek (MRI-scan). 
• Uitslag van het weefselonderzoek (biopt).
• Soort glioom (laaggradig of hooggradig).
• Wat de diagnose voor u betekent.
• Wat u kunt verwachten van het verloop van uw ziekte. 

Behandelplan

Er is een behandelvoorstel opgesteld in een multidisciplinair overleg (MDO), met onder andere neurologen, radiotherapeuten, medisch oncologen, verpleegkundig specialisten en neurochirurgen. Dit voorstel wordt met u besproken. 

Ruimte voor vragen

Het gesprek biedt gelegenheid om vragen te stellen en samen met uw zorgverlener te bespreken welke behandeling het beste past. Het is verstandig om iemand mee te nemen, zodat u samen alles goed kunt onthouden. U kunt het gesprek ook opnemen. We vinden het wel fijn als u dat van tevoren aangeeft. 

Andere onderwerpen die worden besproken zijn: 

• Werking en bijwerkingen van medicijnen.
• Rijvaardigheid.
• Epilepsie.
• Lichamelijke en mentale klachten.

Indien gewenst kunt u na het gesprek ook terecht bij een verpleegkundig specialist of verpleegkundige voor extra uitleg, begeleiding of ondersteuning.