Zorgpad gliomen

Uitslaggesprek

Wanneer alle onderzoeken zijn afgerond, volgt een gesprek met uw arts. In dit gesprek krijgt u een volledig overzicht van uw medische situatie en worden de vervolgstappen bepaald. 

De belangrijkste onderwerpen die aan bod komen zijn:

• Bevindingen van het beeldvormend onderzoek (zoals de CT-scan of MRI-scan). 
• Uitslag van het weefselonderzoek na het biopt. 
• Of het gaat om laaggradig of hooggradig glioom. 

Prognose

• Wat de diagnose betekent voor de vooruitzichten.
• Factoren die invloed hebben op de prognose, zoals tumorgrootte en eventueel eerdere behandelingen.

Behandelplan

• Een voorstel dat is opgesteld in een multidisciplinair overleg (neurologen, radiotherapeuten, medisch oncologen, chirurgen).
• Een behandeling die is afgestemd op uw persoonlijke situatie.

Ruimte voor vragen

Het gesprek biedt gelegenheid om vragen te stellen en samen met de arts te bespreken welke behandeling het beste past. Het is verstandig om iemand mee te nemen, zodat u samen alles goed kunt onthouden. 

Vervolgondersteuning

Indien gewenst kunt u na het gesprek ook terecht bij een oncologieverpleegkundige voor extra uitleg, begeleiding of ondersteuning.

Multidisciplinair overleg (MDO)

Multidisciplinair team

De meeste patiënten met (verdenking op) kanker krijgen bij onderzoek en behandeling te maken met meerdere afdelingen en specialismen. Bij elke patiënt werkt een team van verschillende zorgverleners en deskundigen samen. Dit wordt een multi­disciplinair team genoemd. De samenstelling van een multi­disciplinair team verschilt per soort kanker. 

Wat is een MDO?

Een MDO is een overleg van het multi­disciplinair team (van een bepaalde soort kanker). Een MDO wordt ook wel een patiënten­bespreking genoemd. Nadat de onderzoeken (bijna) klaar zijn, kunt u besproken worden in een MDO. Na een eventuele operatie, bij de start van een nieuwe behandeling of wanneer er bijzondere problemen zijn, kan het team u opnieuw bespreken in een MDO.

Wat gebeurt er tijdens een MDO?

Tijdens het MDO bespreekt het team de uitslagen van de onderzoeken en stelt het een diagnose. Soms is hier nog extra onderzoek voor nodig. Het MDO geeft vervolgens een advies over de voor u beste behandeling. Hierbij wordt rekening gehouden met uw leeftijd, medische voorgeschiedenis, kenmerken van de kanker en, waar mogelijk, uw eventuele wensen. Soms bespreekt het team ook in welk ziekenhuis de behandeling het beste plaats kan vinden. 

U bent zelf niet aanwezig bij het MDO. Het is een medisch overleg waarin meerdere patiënten worden besproken. Bij uw eerste afspraak na het MDO bespreekt uw zorg­verlener het advies uit het MDO met u. Samen kiest u vervolgens welke behandeling het beste bij u past. Soms is niet behandelen ook een mogelijkheid. 

Van het MDO wordt een verslag gemaakt. Dit verslag komt in uw medisch dossier. Ook uw huisarts wordt hierover geïnformeerd.

Lokaal en regionaal MDO

Er zijn lokale en regionale MDO’s. Een lokaal MDO is een overleg met zorgverleners uit uw eigen ziekenhuis.

Een regionaal MDO is een overleg met zorgverleners uit meerdere ziekenhuizen in de regio. Dit overleg gebeurt vaak via een videoverbinding. Bij een regionaal MDO doen vaak ook zorg­verleners van een gespecialiseerd centrum mee. Dit kan een topklinisch ziekenhuis of universitair medisch centrum zijn.

Afhankelijk van uw situatie wordt u besproken in een lokaal MDO, een regionaal MDO of in beide overleggen. Als u een zeer zeldzame aandoening heeft, dan kan het zijn dat uw zorgverlener ook met ziekenhuizen buiten de regio overlegd.

Wanneer u in een regionaal MDO wordt besproken, worden in uw belang uw medische gegevens gedeeld met andere ziekenhuizen. Als dit bij u het geval is, bespreekt uw zorg­verlener dit van tevoren met u. Op de pagina Samenwerking in de regio: wat betekent dat voor u als patiënt? leest u hier meer over.

Foto: Een lokaal MDO in Ziekenhuis Gelderse Vallei.

Weefselonderzoek (biopt)

De neurochirurg boort een gaatje in de schedel. Via deze opening voert de chirurg het biopt uit. Als de operatie klaar is, wordt het gaatje weer dichtgemaakt in de schedel.

Door middel van de neuronavigatie MRI die u de dag voor de operatie heeft gehad, kan de neurochirurg precies zien waar het afwijkende weefsel zit. Hij kan zo dus heel nauwkeurig een stukje van het weefsel wegnemen.

Het afwijkende weefsel dat door de neurochirurg is afgenomen wordt door de patholoog onderzocht. De uitslag is na 1 of 2 weken bekend. Het kan ook zijn dat een laboratorium in Utrecht een deel van dit onderzoek doet. Bepaalde onderzoeken kunnen namelijk alleen maar daar plaatsvinden. Dan kan het zijn dat de uitslag van het weefsel nog 1 of 2 weken langer op zich laat wachten. 

Verwijdering hersentumor

Het verwijderen van een hersentumor of een deel van de tumor kan om de volgende redenen plaatsvinden: 

• Om de diagnose te stellen:
  De precieze aard en graad van de tumor is nodig om een eventuele behandeling te starten. De patholoog bekijkt hiervoor het tumorweefsel onder de microscoop. Het kan ook zijn dat een laboratorium in Utrecht een deel van dit onderzoek doet. Bepaalde onderzoeken kunnen namelijk alleen maar daar plaatsvinden.
• Als onderdeel van de behandeling:
  • Om lichamelijke/neurologische klachten te verminderen
    De klachten worden voor een deel veroorzaakt door groei in de hersenen (infiltratie) en voor een deel door verdringing van de hersenen (massawerking/druk). Het verwijderen van (een deel van) de tumor zorgt er bijna meteen voor dat de hersenen minder in de verdringing komen. Uw klachten zullen snel minder worden.
  • Behandeling van de tumor
    Bij de meeste hersentumoren verwijdert de neurochirurg zo veel mogelijk tumorweefsel. 

De operatie

De neurochirurg maakt een luikje in uw schedel. Via deze opening voert de chirurg de operatie uit. Als de operatie klaar is, wordt het luikje weer teruggeplaatst in de schedel. Als de neurochirurg het weefsel op een veilige manier weg kan nemen, dan probeert hij of zij gelijk zo veel mogelijk tumorweefsel weg te halen. De ingreep is dan ook meteen een behandeling.

Tijdens een operatie worden verschillende technieken gebruikt om de operatie zo veilig mogelijk te kunnen uitvoeren. Hersentumoren worden altijd met hulp van een microscoop geopereerd. Ook wordt bijna altijd gebruik gemaakt van neuronavigatie om de plaats van de tumor precies te bepalen. 

Soms is het nodig om bepaalde functies tijdens de operatie te testen. Dit kan meestal onder algehele narcose, maar soms (bijvoorbeeld voor spraaktestjes) is het nodig om u wakker te maken tijdens de operatie. Dit soort specifieke zaken worden altijd van tevoren met u besproken.

Na de operatie

Hoe de operatie gaat en wat de eventuele gevolgen zijn, hangt af van de plaats en de grootte van de tumor. De verwijderde tumor wordt door de patholoog onderzocht. De uitslag is na 1 of 2 weken bekend.

Wakkere chirurgie

Soms is het nodig om bepaalde functies tijdens de operatie te testen. Dit kan meestal onder algehele narcose, maar soms (bijvoorbeeld voor spraaktestjes) is het nodig om u wakker te maken tijdens de operatie. Dit soort specifieke zaken worden altijd van tevoren met u besproken.

Als een tumor in de buurt zit van belangrijke hersengebieden, zoals het motorisch centrum (die arm-, been- en aangezicht bewegingen uitvoeren) en het spraakcentrum (die begrip en taal uitvoeren), is het nodig de plaats van deze gebieden precies te bepalen als uw wakker bent. Patiënten met verdenking op een laaggradig glioom komen doorgaans in aanmerking voor wakkere chirurgie.

De operatie

Door middel van een zwak elektrisch stroompje prikkelen (stimuleren) we delen van de hersenen. Tijdens de wakkere operatie moet u opdrachten uitvoeren met uw gezicht, armen, handen, vingers en benen om de neurochirurg van informatie te voorzien. Soms moet u ook verschillende spraakoefeningen doen. Hiermee verkleinen we de kans op schade aan belangrijke hersengebieden en kunnen we zoveel mogelijk van de hersentumor verwijderen.

De neurochirurg, anesthesioloog en neuropsycholoog informeren u over de operatie voordat u opgenomen wordt in het ziekenhuis.