Wat is bestraling?
Bestraling is een behandeling van kanker met straling. Het doel is om kankercellen kapot te maken. Een ander woord voor bestraling is radiotherapie.
lees meerWat is bestraling?
Bestraling is een behandeling van kanker met straling. Het doel is om kankercellen kapot te maken. Een ander woord voor bestraling is radiotherapie.
De straling zorgt ervoor dat kankercellen worden vernietigd of geremd worden in hun groei. Soms is bestraling als enige behandeling voldoende. Maar vaak is een combinatie met chirurgie, chemotherapie of beide nodig.
Bestraling kan ook gegeven worden bij pijnbestrijding. Ook als genezing niet mogelijk is, kan bestraling helpen om pijnklachten, die veroorzaakt worden door (uitzaaiingen van) de tumor, te verminderen.
Fracties
Bestraling gebeurt meestal niet in één keer. U krijgt de straling in meerdere kleine hoeveelheden. Dit worden fracties genoemd. Het aantal fracties kan per persoon verschillen. Hoe vaak u per week wordt bestraald, is voor iedereen anders. Soms is dat één keer per week, soms meerdere keren.
Er wordt gewerkt met fracties omdat de meeste kankercellen gevoeliger zijn voor straling dan gezonde cellen. Gezonde cellen kunnen zich tussen de bestralingen beter herstellen dan kankercellen. Door deze pauzes kan het lichaam herstellen, terwijl de kankercellen steeds verder worden beschadigd. Daardoor is het mogelijk dat na meerdere bestralingen alle kankercellen verdwijnen en het gezonde weefsel grotendeels kan herstellen.
Voorbereiding op de bestraling
Voordat de bestraling kan beginnen, wordt er met een CT‑scan precies bepaald welk gebied bestraald moet worden. Ook wordt er een bestralingsplan gemaakt.
lees meerVoorbereiding op de bestraling
Voordat de bestraling kan beginnen, wordt er met een CT‑scan precies bepaald welk gebied bestraald moet worden. Ook wordt er een bestralingsplan gemaakt.
CT-scan
De radiotherapeut maakt een CT‑scan van het deel van uw lichaam dat bestraald moet worden. U ligt hierbij in dezelfde houding als tijdens de echte bestraling. Om ervoor te zorgen dat u bij elke bestraling op precies dezelfde manier ligt, worden er kleine lijnen of tattoo‑puntjes op uw huid gezet. Zo kan uw houding steeds goed worden teruggevonden. Op de beelden van de CT‑scan geeft de radiotherapeut aan welk gebied bestraald moet worden en welke organen of weefsels zoveel mogelijk gespaard moeten blijven.
Stil liggen
Soms gaat het om een lichaamsdeel dat gemakkelijk beweegt, zoals uw hoofd, arm of been. In dat geval wordt er vóór de CT‑scan een masker of een ander fixatiemiddel gemaakt. Dit zorgt ervoor dat u tijdens elke bestraling stil en in dezelfde houding ligt. Dit is belangrijk om het bestralingsgebied heel precies te kunnen instellen.
Bestralingsplan
Wanneer de radiotherapeut op de CT‑scan heeft aangegeven welk gebied bestraald moet worden en welke weefsels beschermd moeten worden, wordt er met de computer een bestralingsplan gemaakt.
Daarin staat:
- Hoeveel bestralingsbundels er nodig zijn.
- In welke richtingen er bestraald moet worden.
- Hoe lang elke bestraling duurt.
Beloop van een bestraling
Er zijn verschillende soorten bestralingstechnieken. Bij de meeste behandelingen van kanker wordt vaak uitwendige bestraling gebruikt. Hierbij wordt u van buitenaf bestraald.
De bestraling gebeurt met een apparaat dat een lineaire versneller heet. Dit apparaat maakt röntgenstralen met een hoge energie. Deze stralen kunnen diep in het weefsel doordringen. De lineaire versneller staat in een speciale kamer met dikke betonnen muren, zodat de straling niet buiten deze ruimte kan komen.
Het deel van uw lichaam dat bestraald wordt, moet tijdens de behandeling bloot zijn. De laborant stelt het bestralingstoestel nauwkeurig af met behulp van lichtbundels. Daarbij worden de lijnen gebruikt die op uw huid, masker of ander fixatiemiddel staan. Daarna wordt uw houding gecontroleerd met een röntgenopname, voordat de bestraling begint.
De bestraling zelf duurt maar een paar minuten. In totaal bent u meestal 10 tot 15 minuten in de kamer aanwezig, inclusief omkleden, het instellen van de apparatuur, de bestraling en weer aankleden.
Bijwerkingen
Welke bijwerkingen u kunt krijgen, hoe lang ze duren en hoe ernstig ze zijn, hangt af van het deel van het lichaam dat wordt bestraald en van de hoeveelheid straling.
lees meer